De ‘roeptoeter’ van Schier

Schiermonnikoog door de blik van een aangespoelde eilander in boek met niet eerder gepubliceerde foto’s

Veerboot in de haven. Foto: Bouke Henstra

Niet eerder gepubliceerde foto’s van Schiermonnikoog zijn nu verzameld in het fotoboek De tijd van toen. Schiermonnikoog in de jaren 60 en 70. De beelden komen uit het archief van eilander correspondent Bouke Henstra.

Bouke Henstra

Hij behoorde tot de laatste groep die nog van Schiermonnikoog naar Hornhuizen is gelopen. En terug. Over het ijs, in 1963. „Het was de winter van Reinier Paping”, typeert Bouke Henstra (77) de ‘hel van ’63’. De winter die hij, net als zovelen, nooit meer zal vergeten.

Met dit verschil, dat ‘zovelen’ geen barre winterwadlooptocht maakten van het eiland naar de kust, omgeven door wel vijf meter hoge ijsschotsen. „Negen uur hebben we er over gedaan. We hebben nog koffie gedronken in Hornhuizen. Op de terugweg was het prachtig weer. Wat een belevenis. Ja, dat blijft je voor altijd bij.”

Jagende prins Bernhard
Henstra was decennialang correspondent op Schiermonnikoog, waar hij pardoes in het vak rolde en onophoudelijk verslag deed van de eilander wetenswaardigheden voor twee omroepen en vier regionale dagbladen waaronder Dagblad van het Noorden en de Leeuwarder Courant.

Afgelopen zaterdag is een fotoboek verschenen, vol met zwart-wit beelden uit het rijke archief van Henstra: De tijd van toen. Schiermonnikoog in de jaren ’60 en ’70.

Hij fotografeerde het eiland en zijn bewoners onder alle omstandigheden en in alle jaargetijden: tijdens de arctische winter van ’63, toen het eiland dertig dagen geïsoleerd was van de buitenwereld en op zonovergoten hoog zomerse dagen wanneer de stranden volliepen. Eveneens in Henstra’s archief: een foto uit 1936 van prins Bernhard en zijn kameraden tijdens de jacht.

Een graaf en gravin als kennissen
Ook legde Henstra meermaals de handel en wandel van de laatste eigenaren van Schiermonnikoog vast: graaf Bechtold Eugen von Bernstorff en zijn echtgenote gravin Ursula von Bernstorff. „Dat waren persoonlijke kennissen van me. Ik mocht ze overal fotograferen, behalve in hun zomerresidentie. Dat is nu het monnikenklooster”, zegt Henstra.

Graaf Bechtold Eugen von Bernstorff en gravin Ursula von Bernstorff. Foto: Bouke Henstra

Een geboren Schiermonnikoger is Henstra niet. Hij haalt er monter zijn schouders over op. „Ik zeg altijd: een eilander wordt niet geboren, die spoelt aan. Bovendien, wat is nog een echte Schiermonnikoger? Is dat iemand die hier geboren is en vertrokken naar de wal of iemand die hier niet geboren is, maar er wel al heel lang woont?”

Het oudste geslacht van Schier
Henstra’s wieg stond in Twijzel, maar de familie van zijn moeders kant behoort tot het oudste geslacht van Schiermonnikoog, weet hij. „Dat gaat terug tot in de jaren 1620, haar familienaam was Bakker.”

Na het overlijden van Henstra’s vader, een veekoopman, trok zijn moeder in 1954 met haar kinderen terug naar haar eilander geboortegrond. Ze streken neer aan de Langestreek, Henstra was toen een jochie van 13 jaar.

Niet eerder gepubliceerd
Vraag hem naar zijn beste herinneringen als correspondent en hij kan onmogelijk kiezen tussen de vele avonturen waar hij in verzeild raakte. Zijn beeldarchief bestaat uit wel 8000 foto’s.

De bus aan het einde van de Prins Bernhardweg. Foto: Bouke Henstra

Samen met uitgever Eddy van der Noord van uitgeverij Louise maakte hij een selectie van 85 beelden voor in het boek, waarvan het grootste gedeelte is genomen in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw en nooit eerder is gepubliceerd.

Turks schip gestrand
Op een van de foto’s, een plaatje uit 1969 van de melkkar van de firma Van Duinen, is Henstra’s moeder nog te bewonderen. Bijzonder ook is de foto van het Turkse schip Bakir, dat tijdens een vliegende storm op 6 november 1952 strandde op de oostkant van het eiland. „Daar was ik helaas zelf niet bij”, zegt Henstra, „maar ik heb er wel de hand op kunnen leggen voor mijn archief.”

Henstra grinnikt bij de foto van een auto die geparkeerd staat bij een totaal verbogen hek in de Reeweg. „Dat is een van de eerste auto’s van de Rijksveerdienst, die per ongeluk door het hek van Hotel van der Werff was gereden. De autoband ligt er nog naast. Ik heb nog geprobeerd te achterhalen wie de bestuurder was, maar dat is niet gelukt.”

Een auto van de Rijksveerdienst heeft het hek van Hotel van der Werff geramd. Foto: Bouke Henstra

De dorpsomroeptoeter
„Het boek is voor een groot deel nostalgie”, zegt Henstra. Een verzameling sfeervolle beelden van vervlogen tijden, waarin hij als dorpsomroeper aan eilanders en toeristen de laatste nieuwtjes verkondigde door een koperen roeptoeter.

Hoewel de tijden zijn veranderd, heeft hij ‘zijn’ eiland nog altijd even lief. Net als zijn camera, waarmee Henstra er nog geregeld op uittrekt. „Er is geen Schiermonnikoger van boven de 50 die ik niet op beeld heb.”

Bron : Dagblad van het Noorden 3 april | Lieke van den Krommenacker